Op 10 oktober 2010 is de staatkundige structuur van het Koninkrijk der Nederlanden gewijzigd. Sindsdien zijn Bonaire, St. Eustatius en Saba (Caribisch Nederland) onderdeel van het Nederlands staatsbestel en hebben de status van openbaar lichaam. De opname van de drie eilanden in het Nederlands staatsbestel hield in dat de Nederlands Antilliaanse wetgeving geleidelijk zou worden vervangen door de Europees Nederlandse wetgeving. In 2010 is afgesproken terughoudend te zijn bij het invoeren van nieuwe wetgeving in Caribisch Nederland.
In 2019 maakte dit beleid plaats voor het ‘comply or explain’-principe. Dat principe houdt in dat nieuwe wet- en regelgeving of beleid in Europees Nederland in beginsel ook in Caribisch Nederland van toepassing is (‘comply’), tenzij er redenen zijn om dat niet te doen (‘explain’). Op papier moest dit de kloof tussen Europees en Caribisch Nederland verkleinen en bijdragen aan meer gelijkwaardigheid. De vraag is in hoeverre dat in de praktijk ook daadwerkelijk is gebeurd. Het ‘comply or explain’-principe geldt alleen voor nieuwe wetgeving, waardoor oudere wetten buiten beschouwing blijven.
In opdracht van het College voor de Rechten van de Mens gaat Pro Facto onderzoek doen naar de toepassing van het ‘comply or explain’-principe in Caribisch Nederland bij wetgeving over bestaanszekerheid (sociale zekerheid en wonen) en het recht op een gezonde leefomgeving (zoals milieu- en natuurwetgeving).
We werken in dit onderzoek samen met Rianda Sacré (bestuurskundige en oprichtster van Análisis Caribe).
